lunes, 9 de febrero de 2026

ZWEISAMKEIT

 

Un tende a fotografar sempre os mesmos temas ou motivos. Nos últimos anos, un deses motivos foron as parellas de elementos ou obxectos cos que me fun atopando no transcurso das miñas derivas fotográficas. Ao principio non sabía moi ben a que se debía esta predilección (ou teima), mais co paso do tempo e despois de darlle moitas voltas ao asunto creo que descubrín o porqué.

       Dos haikus interésanme sobe todo a súa estrutura, minimalista e sinxela, ao mesmo tempo que ríxida,  ademais da súa sobriedade, e o seu poder evocador desa quietude, sosego e serenidade de espíritu tan propias do pensamento zen.

       Haiku e fotografía teñen moitos puntos en común. Un haiku clásico é un poema descritivo. Retrata unha realidade que cae dentro do foco da mirada do haijín. Describe un instante, unha imaxe, unha visión repentina, que lle provoca ao poeta unha emoción (aware) que o impela a querer rexistrar esa visión nun haiku.

     Ao meu entender (e sentir) con aware os haijíns refírense á mesma emoción que sente un fotógrafo cando dispara unha determinada foto durante unha deriva fotográfica. É máis, un case se atrevería a dicir que se os haijíns dos séculos XVII ao XIX coñecesen a fotografía probablemente moitos deles optarían por facer fotos en vez de escribir haikus, ou farían as dúas cousas á vez.

 

as afastadas montañas

reflíctense nas pupilas

da libélula

Kobayashi Issa (s. XVIII)

 

      Realicei estudos de Filoloxía alemá e profesionalmente adícome ao ensino desta lingua, polo que se pode dicir que vivo, como quen di, a cabalo do alemán e do galego ou castelán.

      Unha lingua non é un ente abstracto, un simple instrumento para transmitir e intercambiar información, senón un universo que implica tamén unha maneira de pensar e de sentir, de entender a vida e de estar no mundo. Hai palabras que existen nunhas linguas e noutras non, e cando un falante non nativo chega a asimilar o significado desoutros termos en toda a súa extensión, amplía e enriquece o seu mundo e a maneira de velo e de interpretalo.

      No alemán descubrín termos que me chamaron poderosamente a atención, uns porque lograban poñerlle nome a sensacións que eu sentía, outros porque me aportaron novos e sorprendentes puntos de vista. Estou a falar de termos como Zeitlupe (lupa do tempo; o que nós denominamos cámara lenta), Lautmalerei (pintura de sons, pintura acústica; onomatopeia), Fernweh (saudade polo que está lonxe, exótico, descoñecido; unha especie de morriña á inversa), o binomio Baumschule (escola de árbores; viveiro) - Kindergarten (xardín de crianzas; centro de educación infantil) por citar só algúns exemplos.

     Zweisamkeit é outra desas palabras que non teñen unha (fácil) tradución ao galego. Como moito pódese achegar un ao seu significado parafraseándoa con máis ou menos acerto. Está conectada con Einsamkeit (soidade), un sustantivo composto polo numeral ein (un) e os sufixos –sam (que adxectiva) e -keit (que sustantiva). Zweisamkeit constrúese do mesmo xeito, pero tomando como base o numeral zwei (dous) o cal vén significar algo así como “compañía de dúas persoas illadas do resto”, e que evoca “soidade en parella”, “soidade compartida entre dúas persoas”. Máis que describir un estado físico, unha situación, Zweisamkeit define unha sensación, un estado emocional. Cómpre destacar que Einsamkeit, igual que soidade, pode ter conotacións tanto positivas (se é unha soidade buscada) como negativas (no caso contrario), mentras Zweisamkeit só ten conotaciós positivas.

    En calquera caso, cada falante entende este concepto dunha forma moi particular e subxectiva, como se pode ver máis adiante na selección de definicións que recompilei para documentar lingüisticamente este proxecto fotográfico.

     As fotografías que conforman esta escolma recollen imaxes que no seu momento seduciron a miña mirada e, dun xeito ou doutro, provocaron en min unha pequena emoción que ben se podería equiparar ao aware antes mencionado. Coido que esa emoción, sensación, sentimento, ou o que sexa, que me provocaron estas imaxes está na cerna do concepto Zweisamkeit.

 


Definicións de Zweisamkeit:

1/ Ich verstehe darunter eine schöne Zeit, die man mit seinem/seiner Liebsten verbringt. Man hat Zeit für gemeinsame Aktivitäten ohne sich um viel anderes kümmern zu müssen.

Schön, gemütlich, gemeinsam, Spaβ, Entspannung, Aktivität. Kann alles sein …

(Birgit Anken-Biondi)

Eu entendo un tempo bonito que un pasa coa persoa amada. Tempo para actividades conxuntas sen ter que preocuparse por outras moitas cousas. Fermoso, confortable, compartido, diversión, relaxación, actividade. Pode ser calquera cousa.

2/ Für mich beinhaltet Zweisamkeit noch eine Art bewuβter Exklusivität: Jetzt nur wir für uns, ohne dass Andere dabei sind. Ansonsten kann ich mich Birgits Beschreibung voll anschlieβen.

(E. W.)

Para min, Zweisamkeit contén tamén unha especie de exclusividade consciente: agora só nós os dous, sen a presenza doutros. Polo demais súmome á definición anterior.

3/ / Zweisamkeit bedeutet für mich, mit meiner zweiten Hälfte gemeinsame Zeit zu verbringen und durch dick und dünn zu gehen.

(Sebastian Windisch)

Para min, Zweisamkeit significa pasar tempo xuntos coa miña outra metade e estar ás duras e ás maduras.

4/ O de Zweisamkeit podería ser "os dous sós", ou "xuntos os dous sen ninguén máis"... É unha creación poética, e como concepto en galego non se me ocorre algo como "emparellados", ou "consolitarios"... Podemos xogar en galego con esta palabra que aínda que significa outra cousa, encaixa no xogo: soidade, dualidade.

(Manuel Fernández Méndez)

5/ Zweisamkeit wird für mich immer dann am deutlichsten, wenn man (z.B. durch Reisen) kurzzeitig getrennt war und danach das Gefühl noch stärker ist, dass man zusammengehört.

(Timo Gerdes)

Zweisamkeit para min maniféstase de forma máis evidente cando, (p.e. por unha viaxe), un estivo separado por un curto período de tempo e despois faise aínda máis forte a sensación de pertenza.

6/ Definition: Zwei Menschen (bzw. Lebewesen) sind zu zweit, nachdem sie zuvor entweder allein oder zu dritt, viert etc. gewesen sind. Der (relativ seltene) Anlass für die Verwendung dieses Wortes ist, dass diese neue* Situation.

1.   im Falle positiver Assoziation nach Herbeiwünschen endlich eingetreten ist, oder

2.   im Falle negativer Assoziation tragischerweise/unerwünscht eingetreten ist. 

Bei 1 kann sich z.B. ein neues Liebespaar erfolgreich eines Ex-Partners entledigt haben.

Bei 2 können z.B. Eltern ihr einziges Kind verloren haben.

*der Kontext einer alten langjährigen Situation ist vermutlich selten, da i.a. nicht nennenswert

(Elisabeth Schaible)

Definición: dúas persoas (ou seres vivos) están a soas, despois de estaren sós, ou con dúas, tres persoas. A relativamente rara situación na que se pode empregar esta palabra é que a nova situación

1.    no caso dunha asociación positiva, prodúcese por fin despois de desexala

2.    no caso dunha asociación negativa, prodúcese de forma tráxica ou non desexada

No primeiro caso: p.e. cando unha nova parella de namorados se quita de enriba unha ex parella.

No segundo caso: p.e. cando uns pais perden o seu único fillo.

7/ Es algo difícil de definir. Yo diría, es algo así como "soledad compartida", pero no en sentido positivo porque implica aislamiento. De todas maneras, es una palabra que yo no uso y quizás se me escape algún matiz.

(Carmen Mellado)

8/ Para min é ante todo a unión de dous seres que se queren (coas súas vivencias e experiencias xuntos), e manterse unidos (zusammenhalten).

(Rosa Marta Gómez Pato)

9/ Se me preguntas polo plano emocional, eu conecto con soidade compartida coa parella e coa liberdade de escoller.

Se llo tivera que explicar a alguén diríalle que se trata da decisión de compartir o tempo só coa parella, coma se a parella decidise a súa soidade fronte aos demais.

(María José Domínguez)

10/ / Zweisamkeit ist für mich das ganz bewusste Erleben eines sehr intimen Zusammenseins von zwei sich sehr vertrauten Personen, die sich ganz aufeinander einstellen und für diesen Moment bewußt alle Außeneinwirkungen ausschalten. Diese Personen können ein Liebespaar sein, aber auch sehr gute Freunde, Mutter-Tochter etc.

(Meike Meliss)

Zweisamkeit é a experiencia totalmente consciente dunha moi íntima (re)unión de dúas persoas que se coñecen moi ben e se adaptan totalmente unha á outra e desconectan conscientemente de toda influencia externa. Estas persoas poden ser unha parella de namorados, pero tamén dúas moi boas amizades, unha nai e unha filla, etc.

11/ Para min é a sensación de sentirse moi intensa e emotivamente acompañado por alguén moi íntimo e próximo, normalmente a parella, pero ao mellor tamén podería ser unha amizade moi, moi próxima. Para min  é unha sensación de felicidade pola proximidade desa persoa, por compartir emocións con ela. Aí é onde vexo o antónimo de Einsamkeit, que para min  é sobre todo a sensación de non ter a ninguén con quen compartir as propias emocións. Asocio Zweisamkeit a momentos de tranquilidade e repouso: se vou coa miña parella unha finde á montaña, non falaría de Zweisamkeit cando estamos facendo sendeirismo, senón cando á noite estamos sentados diante do lume ou na terraza tomando un viño; ou nun descanso do camiño nun lago; ou nunha praia.

(Víctor Millet Schröder)

12/ Mein schönstes deutsches Wort lautet: “Zweisamkeit”; weil es sowohl den Zustand der Einsamkeit als auch den der Begleitung gleichzeitig beschreibt. Ich vermisse in meiner Muttersprache, im Katalanischen, so einen Begriff.

(María Trullás Soler; Das schönste deutsche Wort; hueber Verlag, 2005)

A miña palabra alemá preferida é “Zweisamkeit”, porque describe tanto o estado de soidade, como o do de compañía ao mesmo tempo. Eu boto en falta na miña lingua materna, o catalán, un concepto coma este.

13/ A Einsamkeit (soidade) pódese positivar cambiando o numeral “ein-“ por “zwei-“. Así, a soidade convértese nun sentimento bonito de estar a soas, a gusto, en compañía doutra persoa.

(Cristina Cubeiro)

15/ Zweisamkeit finde ich, so eine Art sich auf eine andere Person einzulassen und sie auch mit Ecken und Kanten zu lieben …

(Peregrino xacobeo)

Para min, Zweisamkeit é unha maneira de comprometerse con unha persoa e amala tanto nos bos como nos malos momentos.

16/ Für mich ist es was Positives, was Schönes, wo Menschen ähnlich mit Seelen und Herzen ticken …

(Peregrina xacobea)

Considero que é algo positivo, algo bonito, no que persoas resoan de maneira semellante coa alma e co corazón.

17/ Ich verstehe unter Zweisamkeit das Zusammensein von zwei Personen unter Ausschluss von anderen Personen. Und, ich glaube weil das Wort oft mit dem Adjektiv traut verbunden wird, assoziiere ich eine positive Konnotation von Vertrautheit und Verbundenheit zwischen den zwei Personen.

(-)

Eu entendo por Zweisamkeit a xuntanza de dúas persoas, sen a presencia doutras persoas. E como a palabra aparece frecuentemente asociada ao adxectivo ‘íntimo’, asocio unha conotación positiva de familiaridade e apego entre as dúas persoas.

18/ Zweisamkeit betyder för mig en trygg känsla som man har när man är ledsen eller håller på går genom någon sorg som inte många omkring förstår, utan en människa, den människa som ger att i den situationen försvinner ensamheten. 

(Rebeca Gothlin)

Para min, Zweisamkeit significa un sentimento de seguridade que tes cando estás triste ou estás pasando por algunha dor que non moitas persoas ao teu redor entenden, pero si unha persoa, a persoa que fai que a soidade desapareza nesa situación.

19/ Stütze ich mich auf die Duden-Definition, kann ich darunter die enge Verbindung und Verständigung von zwei Personen. Sie leben zu zweit, handeln zu zweit, denken an ihre gemeisamen Interessen. Liebe, Kollaboration, Teamgeist, Solidarität.

(P. T.)

Baseándome na definición do dicionario Duden, enténdoo como unha estreita unión e comunicación de dúas persoas. Viven xuntas, actúan xuntas, pensan nos intereses comúns. Amor, colaboración, espírito de equipo, solidariedade.

20/ Zweisamkeit ist zusammen einen Film sehen und in besonderen Szenen ohne etwas zu sagen, im gleichen Moment, sich anschauen.

(Stefano Martignago)

Zweisamkeit é ver xuntos unha película e en determinadas escenas mirarse ao mesmo tempo sen dicir nada.

21/ Also ich finde Zweisamkeit, ist für mich ein Wort, das erst mal ungewohnt ist. Ich höre das eigentlich selten und benutze das auch gar nicht. Deswegen stellt es sich erstmal für mich die Frage: Was ist überhaupt damit gemeint? Ist da eine Paarbeziehung oder einfach zwei Menschen, die zusammen sind? Ist für mich ein bisschen unklar. Deswegen kann ich da nicht genaues zu sagen. Also Zweisamkeit kann deswegen für mich sowohl positiv als auch negativ ‘ne Bedeutung haben. … es … , Zweisamkeit, also ich habe … ich benutze es nicht, und das ist tatsächlich nicht klar.

(Peregrina xacobea)

Para min Zweisamkeit é unha palabra que non é usual. Eu escóitoa rara vez e tampouco a utilizo. Por iso o primeiro que me pregunto é: que queren dicir con ela? Refírese a unha relación de parella ou simplemente a dúas persoas que están xuntas? Para min non está moi claro, por iso non teño moito que dicir. Por iso para min  tanto pode ter un significado positivo como negativo … Zweisamkeit, en fin ... eu non a uso (…)

22/ Toleranz, gegenseitiges Verständnis, Rücksichtsnahme, Liebe … ja (…) für mich ist es etwas Positives.

(Peregrina xacobea)

Tolerancia, comprensión mutua, consideración, amor … si, para min é algo positivo.

23/ Für mich ist Zweisamkeit, an einem Regentag mit meinem Partner in eine Decke gekuschelt Serien zu streamen, oder wie man auch neudeutsch sagt, zu bingen …

(K.H.)

Para min Zweisamkeit é estar un día de choiva coa miña parella envoltos os dous nunha mantiña e ver series por streaming, ou, como se di hoxe en día, “darse unha enchente de series” …

24/ Zweisamkeit para mí significa “calma y felicidad de estar a solas con la persona que amo”. Implica compartir, acompañar.

(Mar Soliño)